Habari za asubuhi wanafunzi wangu wazuri! Leo tutajifunza jambo jipya na la kufurahisha sana katika Hisabati. Leo tutazungumzia Kugawanya.

Swali la 1: Kugawanya ni nini?

Jibu: Kugawanya ni kitendo cha kugawa vitu kwa usawa katika makundi au kwa watu. Ni kama kugawa keki kwa marafiki zako ili kila mtu apate kipande sawa. Tunatumia alama hii '÷' au '/' kuonyesha kugawanya.

Swali la 2: Tunawezaje kugawanya vitu?

Jibu: Tunaweza kugawanya vitu kwa kuhesabu na kutoa. Hebu tuchukue mfano:

Una penseli 6 na unataka kuzigawa kwa wanafunzi 3. Kila mwanafunzi atapata penseli ngapi?

• Una penseli 6.
• Mwanafunzi wa 1 anapata penseli 1. Zimebaki 5.
• Mwanafunzi wa 2 anapata penseli 1. Zimebaki 4.
• Mwanafunzi wa 3 anapata penseli 1. Zimebaki 3.
• Mwanafunzi wa 1 anapata penseli nyingine 1. Zimebaki 2.
• Mwanafunzi wa 2 anapata penseli nyingine 1. Zimebaki 1.
• Mwanafunzi wa 3 anapata penseli nyingine 1. Zimebaki 0.

Kwa hiyo, kila mwanafunzi amepata penseli 2. Hii ina maana 6 ÷ 3 = 2.

Watoto watatu wakigawana penseli sita (penseli mbili kwa kila mtoto), wakionyesha usawa katika ugawaji.

Swali la 3: Je, kuna njia rahisi zaidi ya kugawanya?

Jibu: Ndiyo, kuna njia rahisi zaidi! Tunaweza kutumia kuzidisha tunapogawanya. Kugawanya ni kinyume cha kuzidisha.

Mfano: Kama tunajua 3 x 2 = 6, basi tunajua pia 6 ÷ 3 = 2 na 6 ÷ 2 = 3.

Zoezi la 1: Jaza nafasi zilizo wazi: a) 4 x 2 = ___, basi 8 ÷ 4 = ___ b) 5 x 3 = ___, basi 15 ÷ 5 = ___

Swali la 4: Tunawezaje kugawanya namba kubwa kidogo?

Jibu: Tunaweza kutumia meza za kuzidisha. Ni muhimu kuzijua vizuri.

Mfano: 12 ÷ 4 = ? Jiulize: Namba gani nikizidisha kwa 4 napata 12? Tukikumbuka meza ya 4, tunajua 4 x 3 = 12. Kwa hiyo, 12 ÷ 4 = 3.

Mwalimu akifundisha darasani, akitumia ubao kuandika mfano wa kugawanya 12 ÷ 4 = 3, na watoto wakizingatia.

Zoezi la 2: Tafuta majibu ya maswali haya: a) 10 ÷ 2 = ? b) 18 ÷ 3 = ? c) 20 ÷ 5 = ?

Swali la 5: Nini maana ya "baki" (remainder) katika kugawanya?

Jibu: Wakati mwingine, vitu haviwezi kugawanywa sawasawa. Kitakachobaki baada ya kugawa sawasawa tunakiita 'baki'.

Mfano: Una machungwa 7 na unataka kuyagawa kwa watu 3. Kila mtu atapata machungwa 2 (kwa sababu 3 x 2 = 6). Utakuwa umegawa machungwa 6. Kutabaki machungwa 1 (7 - 6 = 1). Kwa hiyo, 7 ÷ 3 = 2 baki 1.

Machungwa saba yamewekwa kwenye sahani, na karibu na sahani kuna vikundi vitatu vya machungwa mawili kila kimoja, na chungwa moja liko peke yake kama baki.

Zoezi la 3: Gawa na uandike baki kama lipo: a) 9 ÷ 2 = ? b) 13 ÷ 4 = ? c) 17 ÷ 5 = ?

Hitimisho: Leo tumejifunza kuwa kugawanya ni kugawa vitu sawasawa. Tumejifunza pia kwamba kugawanya ni kinyume cha kuzidisha, na tunaweza kutumia meza za kuzidisha kutusaidia. Pia, tumeona kuwa wakati mwingine kunaweza kubaki vitu ambavyo haviwezi kugawanywa sawasawa. Endeleeni kufanya mazoezi nyumbani!